Yazar Nilgün Ilgaz 1956 Gölcük doğumlu. İlk yapıtı "Çocukluk Limanına Sığınan Foklar" 2003'te çıktı. Ardından "Dostum Çino" ile "Kahraman Çino" adlı çocuk romanları yayımlandı.

"Dostum Çino"da (1) bir çocuğun köpeğine duyduğu sevgiyi duyumsuyoruz. Olay kişisi Anıl olup okula gidiyor. Odası dağınık, ödevleri çok. Kasım'da yapılan Kitap Fuarı'na giden annesiyle babası Anıl'la ilgilenemiyorlar. Onu Nur Teyzesine, Haluk Amcasına bırakıyorlar. Anıl, onların üç köpeğini severek avunuyor. Diş, Cango ve yavruları Fındık sevimli köpekler. Anıl, evde kendi köpeği olsun istiyor. Babası, kuşun köpeğin ölümüne çok üzüleceğini söylese de vazgeçiremiyor bu isteğinden. Öğretmeni de ailesiyle tanışıyor, kitap fuarı etkinlik programını istiyor Anıl'dan. Anıl, Cango'yla yatıp kalkacak değin seviyor köpekleri.

Anıl'a Abdullah Amcası bir sürpriz yapıyor. Collie-Lassie cinsi bir köpek alıyor ve adını Çino koyuyorlar. Veteriner Hüsnü Bey de ilgileniyor Çino'yla. Köpeği arabalarıyla eve götürürken Anıl Çino'yu şöyle tanıtıyor: "…Kahverengi, beyaz, kızıl, sarı uzun uzun tüyleri var Çino'nun. Hızlı hızlı nefes alıp veriyor. Henüz yavru; ama yine de kocaman. Daha ne kadar büyüyecek bilemiyorum. Yanına diz çöküp sarıldım ona. Arkamızdan seyrederken ikimizi böyle sarmaş dolaş görünce annem de seviniyordur…" (s.62). Annesiyle iki kural koyuyorlar. Birincisi Anıl derslerini aksatmayacak. İkincisi Çino şımartılmayacak. Çino, halıya çiş yapınca işler değişiyor, tuvalet eğitimi gerekiyor. Anıl, onu dışarıda, parkta gezdiriyor, bakımıyla ilgileniyor. Okulda arkadaşlarına, öğretmenine anlatıyor.

Anıl'ın annesi tiroit ameliyatı oluyor. Anıl, yine Nur Teyzesinde kalıyor bir süre. Çino da veterinere bırakılıyor. Ameliyat sonrası annesinde köpek tüyüne karşı alerji oluşuyor. Çino, zorunlu olarak evden uzaklaştırılıyor. Çino'yu annesine tercih ettiği için üzülen Anıl, Anneler Günü'nde okulda yazdığı yazıyla ödül kazanınca sevindiriyor annesini. Yazısı şöyle bitiyor: "Annesiz evin ıssız geceye benzediğini, anne sevgisinin bütün sevgilerin kaynağı olduğunu anladım" (s.118).

"Kahraman Çino" (2) romanı, "Dostum Çino"nun süreği. Yaz dinlencesinde Anıl, Talat Dedesinin Tekirdağ-Barbaros'taki evine gidiyor. Anneannesi 56 yaşında ölmüş, TalatDedesi yalnız yaşıyor, Anıl'ın geleceğini öğrenince seviniyor. Atölyesinde marangozlukla zaman geçiriyor ve Anıl'a karne sürprizi hazırladığını söylüyor. Talat Dedesine kavuşan Anıl, sürprizi merak ediyor ve atölyede köpeği Çino'yla karşılaşınca çok mutlu oluyor. Çino da onu tanıyıp üstüne atlıyor, her yerini yalıyor. Çino'ya bir kulübe yapıyorlar dinlence süresinde.

Anıl, Barbaros'ta yalnız değil. Önceki yıllardan tanıdığı arkadaşlarıyla buluşuyor, eğleniyor. Ekin Bakkal'ın sahibi Ali Ağabeyini çok seviyor, ona yardım ediyor. Onun yeğeni Işık'a ayrı bir ilgi duyuyor. Annesi, babası trafik kazasında ölmüş olan Mert, anneannesiyle yaşıyor. Anıl, Mert'i yalnız bırakmıyor, diğer arkadaşları arasında onun da oynamasını sağlıyor. Okumasını ilerletmesine yardımcı oluyor.

Belgin Teyzenin kızı Şirin, erkek tipli Emel, Işık, Şermin kız arkadaşları. Mete, Mert, Sercan, Ali, Hakan, Murat erkek arkadaşları. Akşamları buluşup limana iniyorlar, hoşça vakit geçiriyorlar. Bir gece balıkçı İsmail Amca'yı yerde yatarken buluyor Çino. İlkyardıma haber veren çocuklar onun kurtulmasını sağlıyorlar. Anıl, Mert'in anneannesi Ayşe Nine'ye, sevdiği Işık için papatyalardan taç ördürüyor. Işık'a ilgi duyan Mete, Anıl'dan kıskanıyor onu. Geceleyin

köy düğününe gidip eğlendikleri de oluyor. Eve dönerken duydukları çıtırtı sesinden ürküyor çocuklar. Bu seslerin büyüyen salatalıkların sesi olduğunu öğreniyorlar Talat Dede'den. Kumbağ'a gidip dondurma yiyorlar, dinlenceleri gönüllerinin istediği gibi geçiyor. Çino'nun kulübesini, Talat Dede'nin evinin duvarını boyuyorlar, resim yapıyorlar.

Anıl, önceki yıl, Çino'yu annesine tercih ettiği için üzüldüğünü anlatıyor arkadaşlarına. Limanda balık tutarken teknenin ipi çözülüyor ve açıkta buluyorlar kendilerini. Çino da yanlarında. Tekneden atlayıp kıyıya değin yüzüyor, arkadaşları Mert, durumu kavrayıp balıkçı İsmail'i alarak onları kurtarıyor. Çino, kahramanlığını kanıtlıyor böylece. Dinlence biterken Anıl'ın annesiyle babası geliyorlar Barbaros'a. Bir kütüphane açma girişiminde bulunup başarıyorlar.

Nilgün Ilgaz, bu iki çocuk romanında, çocukların arkadaşlık ilişkilerini yansıtırken yol gösterici oluyor. Onlara iyi ile kötüyü ayırt edebilmeleri için seçenekler sunuyor, doğruyu bulmalarına yardımcı oluyor. Dinlencede de kitap okumanın yararını sezdiriyor. Anıl'ın yoksul, yalnız olan Mert'e sahip çıkması arkadaşlık örneği olarak önemli. Yalın, akıcı bir dille yazılan romanların ilgiyle okunduğunu belirtmeliyiz.

(*)1. Dostum Çino-Nilgün Ilgaz, Çocuk Romanı, Çınar

Yayınları, 5. Baskı, Nisan 2009, 125 s.

2. Kahraman Çino-Nilgün Ilgaz, Çocuk Romanı, Çınar

Yayınları, 1. Baskı, Aralık 2009, 160 s.

(Tay, Mayıs-Haziran 2010)